Wiborowcy – kim są i dlaczego czują się poszkodowani

Najprościej rzecz ujmując, wiborowcy to osoby, które zadłużyły się w złotówkach, ale ich kredyty oparte były o zmienne oprocentowanie, które z kolei uzależniono od wskaźnika WIBOR, tj. stawek, po których banki pożyczają sobie pieniądze. Do zmiennej stawki WIBOR banki dokładały swoją marżę i na tej podstawie ustalane jest oprocentowanie takich kredytów – najprościej tłumacząc. Przez dłuższy czas stopy procentowe NBP, a w ślad za nimi wskaźniki WIBOR, utrzymywały się na rekordowo niskim poziomie, jednak w ostatnich miesiącach zaczęło się to zmieniać i trend się odwrócił. Kolejnym podwyżkom stóp procentowych zaczął towarzyszyć wzrost stawek WIBRO, a wraz z nimi w górę poszło oprocentowanie kredytów hipotecznych (także innych), ale to w przypadku pożyczek na dom w grę wchodzą największe kwoty. W związku ze zmianami stawek WIBOR, osoby zadłużone zaczęły odczuwać wzrost płaconych rat, jak na razie jeszcze niewielki, ale też nic nie wskazuje na to, żeby podwyżki stóp procentowych miały się zatrzymać w najbliższych miesiącach.

Złotówkowicze – dlaczego trzeba ich odróżnić od wiborowców

Podobnie, jak frankowicze zadłużali się w obcej walucie, tak złotówkowicze, to słuszna sugestia, że chodzi o osoby dłużone w złotówkach. I jest to prawda, wiborowcy bowiem zadłużali się w polskiej walucie, ale jednak nie wszystkich pożyczających można wsadzić do jednego worka z etykietką złotówkowicze. Cześć z tych osób mogła przecież zadłużyć się w złotówkach, ale zdecydować się na kredyt ze stałym oprocentowaniem (choćby na część okresu kredytowania) – im rata nie rośnie. Inni mogli brać kredyt w złotówkach w czasie, kiedy stopy procentowe były znacznie wyższe, niż ostatnio. Im rata kredytu spadała w okresie obniżania stóp procentowych, a rosła dopiero wtedy, kiedy znów zaczęto je podnosić, więc oni mogli na tym zyskać, zwłaszcza jeśli w lepszych czasach spłacili zasadniczą część kapitału. Określenie ich, jako złotówkowiczów w kontekście problemów ze spłatą rat zaciągniętych kredytów, jest krzywdzące.

Sprawy frankowe, to pokłosie kredytów udzielanych w walutach innych, niż się zarabia. Co prawda ich oprocentowanie było niższe, niż w przypadku kredytów udzielanych w złotówkach, jednak w tym przypadku klienci banków niedostatecznie docenili zagrożenie, jakie stworzyło ryzyko kursowe lub nie zostali dostatecznie dobrze poinformowani o możliwości jego wystąpienia. Kilka lat później okazało się, że kurs franka szwajcarskiego rzeczywiście poszybował w górę, a za nim kwoty, które kredytobiorcy mieli do spłacenia, co też przełożyło się na wysokość raty.

Wiborowcy natomiast są pokłosiem ostatnich lat rekordowo taniego kredytu, który był denominowany w złotówkach, ale oparty był o stawki WIBOR, które wprost zależą od wysokości stóp procentowych ustalanych przez NBP. Te ostatnio były na rekordowo niskich poziomach, ludzie brali więc tanie kredyty, nie doceniając jednocześnie ryzyka wzrostu stóp procentowych lub będąc o nim niedostatecznie dobrze poinformowani. Skutek jest jednak podobny, tu znów raty kredytów zaczęły rosnąć i stanowić coraz większe obciążenie dla domowych budżetów.

Frankowicze masowo udają się do sądów, aby to one uznały ich roszczenia względem banków. Pytanie, czy na ten sam krok zdecydują się także wiborowcy, a jeżeli tak, to czy znajdą argumenty, które skutecznie pozwolą im walczyć z bankami, z którymi zawierali umowy kredytowe.