Ceny franka – prognozy nie są najlepsze

Nie są najlepsze przynajmniej dla osób, ale także firm, które mają w szwajcarskiej walucie zobowiązania do spłacenia, bowiem w ciągu ostatnich tygodni kwota tego, co mają do zwrócenia zwiększyła się o kilkanaście-kilkadziesiąt procent. Nie jest to jednak całość obrazu, ponieważ aktualne wzrosty kursu tej waluty powinny cieszyć wszystkich, którzy posiadają inwestycje we frankach, oni akurat z aktualnego obrotu sprawy mogą być zadowoleni. Tym bardziej, że można wymienić przynajmniej kilka czynników, które wskazują na to, że obecne, dotychczas niespotykane ceny franka w stosunku do złotówki, to jeszcze nie koniec jego pięcia się w górę. Zdają się za tym przemawiać między innymi powody, z które których kilka przedstawię poniżej.

• Obecnie jednym z głównych problemów światowej gospodarki jest niepewność co do dalszej sytuacji w Grecji, ale również w Irlandii i Portugalii. To z kolei wpływa kurs euro, które tanieje wobec franka, bowiem to tą walutę wolą mieć w portfelach inwestorzy. Tym samym szwajcarskie pieniądze drożeją także wobec złotego. W tym kontekście ważna jest też informacja o tym, że niektóre agencje ratingowe, np. Moody’s ryzyko tego czy Grecja zbankrutuje oceniają już na 50%, a sytuacja Hellady zdaje się wcale nie poprawiać.

• Kolejna sprawa, która może mieć znaczny wpływ na to, co dzieje się na rynku walut, to wciąż niepokojące dane z amerykańskiej gospodarki, która nie może wyjść z kryzysu. Bezrobocie nadal utrzymuje się tam na wysokim poziomie, jednak nie tylko to jest problemem. Wszystkie plany naprawcze kosztowały budżet Stanów Zjednoczonych przynajmniej kilkaset miliardów dolarów (choć dokładne dane nie są znane). Przez ogromne zadłużenie dolar staje się coraz mniej wiarygodny i od niego również inwestorzy się odwracają kupując np. złoto… i franki.

• I jeszcze jeden powód, dla którego szwajcarska waluta cieszy się znacznym powodzeniem, jest nim to, że inflacja w tej alpejskiej krainie utrzymuje się na relatywnie niskim poziomie. Podczas gdy w innych rejonach świata wzrost cen jest znacznie wyższy. Choćby przez to, że banki centralne dodrukowały znaczne kwoty, które miały służyć realizacji wszelkiego rodzaju planów ratunkowych. To też wpływa na popularność opisywanej tu waluty.

To wszystko zdaje się świadczyć o tym, że w najbliższym czasie nie mamy co liczyć na jakieś większe obniżenie cen franków szwajcarskich. W niedalekiej przyszłości sytuacja raczej nie ulegnie diametralnej zmianie, a jeśli już, to chyba na gorsze.

Hipoteka we frankach i kalkulacja ryzyka

Wszystko to na pewno nie nastraja pozytywnie osób, które postanowiły kupić mieszkanie na kredyt, ponieważ nagle okazało się, że wysokość ich pożyczki, a tym samym miesięczne raty wzrosły nawet o kilkadziesiąt procent. Stało się to już niemal problemem społecznym, o którym debatują politycy – zapewne tym głośniej, im bliżej kolejnych wyborów. Jednak jest to również problem banków, które feralnych pożyczek udzieliły. Nagle okazało się, że ich klienci mają do oddania znacznie więcej niż dostali na zakup nieruchomości, a pozornie tani kredyt hipoteczny wcale się taki nie okazał. W tym przypadku problemy klientów okazały się także problemami banków.

Warto jednak zastanowić się czy nad powodami takiej sytuacji, bo przecież na rynku dostępnych jest wiele różnych ofert – w tym także pożyczki hipoteczne w złotych, które także można było łatwo dostać. Chociaż dużą rolę odegrała tu na pewno kwestia ceny. Te w szwajcarskiej walucie były oprocentowane znacznie niżej, to jednak podobnie wiele osób liczyło również na umocnienie się złotego wobec franka. Jednak to był już czysty hazard i spekulacja. Nikt na pewno by się nie żalił gdyby aktualny kurs franka spadał. Całą tą sytuację można by porównać do tego, że jakiś inwestor kupuje waluty z zamiarem odsprzedania ich w przyszłości . Wszystko jest w porządku do czau kiedy jego założenia są słuszne. W końcu jednak sytuacja się odwraca i na swojej inwestycji walutowej zaczyna tracić, w związku z czym podnosi larum, że cena waluty nie jest zgodna z jego oczekiwaniami. Należy przecież pamiętać o tym, że zarówno banki jak i ich klienci zawierając umowę ustalają odsetki od kredytu, a te są również premią za poniesione przez bank ryzyko. Być może w tym przypadku wycena ta okazała się nieprawidłowa i bankierzy nie wzięli pod uwagę kilku możliwych wariantów wydarzeń, podobnie jak nie zrobili tego kredytobiorcy. Wniosek z tego tylko taki, że trzeba dobrze przeanalizować układy w jakie wchodzi się z bankami, zwłaszcza jeśli w grę wchodzą duże sumy. W takich przypadkach znaczenie ma nie tylko RSSO, tu istotne jest również ryzyko kursowe, które naprawdę trudno jest skalkulować.

• Na początku czerwca włoska policja zatrzymała w pobliżu granicy ze Szwajcarią dwóch Japończyków, którzy przemycali ukryte w walizce amerykańskie obligacje o wartości bagatela 134 miliardów dolarów. Żeby uświadomić sobie jak wielka to kwota, starczy powiedzieć, że łączny majątek trzech najbogatszych ludzi na świecie według raportu Forbesa z 2009 roku wynosił około 117 miliardów, a więc był mniej warty niż zawartość tajemniczej teczki.

• Podobny przypadek miał miejsce pod koniec września, tym razem zatrzymano dwóch Filipińczyków, którzy przewozili ze sobą papiery opiewające na kwotę 116 miliardów dolarów. Zdarzenie również miało miejsce we Włoszech.

W obu przypadkach sprawą przemytu zajęły się oczywiście amerykańskie służby specjalne, które wzięły na siebie sprawę zbadania autentyczności skonfiskowanych obligacji. Po dłuższym czasie okazało się, że są one fałszywe, w zasadzie można się było spodziewać takiego rozwoju sytuacji… a raczej takiego komunikatu. W związku z całą sprawą rodzi się wiele pytań.

1. Kto i po co miałby fałszować papiery, które są tak bardzo niepłynne, bo niby kto odkupiłby od nas takie instrumenty, skoro byłoby na to stać tylko kilku najbogatszych ludzi na świecie i to gdyby sprzedali wszystko co posiadają i połączyli swoje majątki. Prawdopodobnie niewiele mniej zachodu wymagałaby produkcja np. banknotów o nominale 500 euro, i mimo, że taką sumę trudno byłoby wtedy upchnąć na dnie walizki, to jednak znacznie łatwiej byłoby ją wydać.
2. Skąd te obligacje pochodziły i dokąd zmierzały? Najprawdopodobniej ich celem była Szwajcaria, to wydaje się dosyć oczywiste, ponieważ jest ona jednym z centrów finansowych świata nie znajdującym się w Stanach Zjednoczonych ani żadnym innym kraju anglosaskim, co więcej znane ze swojej tajemnicy bankowej (choć ta jest tam coraz słabsza). Tylko, że komu papiery takie można by tam sprzedać? Bankom? Innym instytucjom finansowym? Miliarderom? Innym państwom? Nie wydaje mi się aby byli oni zainteresowani fałszywymi obligacjami wyjmowanymi z walizki przez Azjatów.
3. Zastanawiający jest również brak rozgłosu wokół sprawy. Można to oczywiście tłumaczyć dobrem śledztwa, ale informacji mogłoby być nieco więcej, zwłaszcza, że chodzi o sprawy kluczowe dla funkcjonowania światowego systemu finansowego.

Zastanówmy się jednak nad alternatywnym scenariuszem, nie tak znowu nieprawdopodobnym. W sytuacji znacznego zwiększenia wydatków publicznych w USA, nad walutą tego kraju wisi widmo znacznego spadku jej wartości, czyli inflacji. Wiele państw na świecie znaczną część (często większość) swoich rezerw walutowych trzyma właśnie w dolarach, dokładnie w takich obligacjach, jakich dotyczą zatrzymania we Włoszech.

Co byśmy zrobili wiedząc, że posiadamy oszczędności w walucie, która w najbliższym czasie znacznie straci na wartości? Oczywiście zamienilibyśmy je na inne, pewniejsze pieniądze lub inne bezpieczne lokaty kapitału. Dlaczego takich racjonalnych działań miałyby nie podejmować rządy państw? Oczywiście najlepiej byłoby to zrobić w tajemnicy, tak by swoimi ruchami nie spowodować paniki, a tym samym nagłego zwiększenia podaży „parzącego” towaru, bo przez to nasze oszczędności stopniałyby jeszcze szybciej. Czyli taktyka cichego przewożenia przez granicę takich papierów wydaje się jak najbardziej przemyślana.

Także oficjalna reakcja na zaistniałą sytuację wydaje się najkorzystniejsza z możliwych z perspektywy rządu USA. Gdyby przyznali, że obligacje były prawdziwe, to mogłoby to wywołać wspomnianą wcześniej panikę i gwałtowny spadek wartości dolara. Poza tym, Waszyngton nie miałby czym finansować swojego długu publicznego, bo już nikt nie chciałby mu pożyczać pieniędzy, co prawdopodobnie jeszcze bardziej pogłębiłoby kryzys tej waluty.

Zachowanie rynku również może sugerować, że takie rzeczy mają miejsce, wielu analityków wieszczy znaczny wzrost inflacji w Stanach, coraz większa ilość inwestorów od dolara się odwraca, czego świadectwem są szybujące ceny złota. Także państwa, zwłaszcza azjatyckie (przypominamy, że Włosi aresztowali Japończyków i Filipińczyków) zwiększają udział kruszców w swoich rezerwach. Kto wie, może właśnie na nie miały być wymienione przewożone papiery.

Cała sytuacja nasuwa mi skojarzenia z Zimbabwe, krajem w Afryce, który w ostatnich latach znany jest z niezwykle wysokiej inflacji. W skutek gwałtownego spadku wartości pieniądza zaczęto wprowadzać w nim nowe banknoty, w 2008 roku prasa informowała, że drukuje się już tam papiery o nominale 500 milionów dolarów zimbabweńskich, suma wydaje się zawrotna, ale można było za nią wtedy nabyć dwa bochenki chleba. Ciekawe jest to, że azjatyccy turyści również podróżują z walizkami, w których znajduję się „banknoty” o nominale 500 milionów, a nawet jednego miliarda dolarów… tyle, że amerykańskich!

Czy powinniśmy z tego wyciągnąć jakiś wniosek? W zasadzie mamy dwie porady. Z pewnością dobrze zastanowić się, czy nie byłoby lepiej wymienić posiadanych oszczędności na coś innego niż przysłowiowe „zielone”. Jeśli natomiast zamierzamy w najbliższym czasie wziąć na dłuższy czas kredyt, to właśnie dolar wydaje się walutą, w której raty będzie się kiedyś spłacało najprzyjemniej.